Katika Uvira, mashariki mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (RDC), mkurugenzi mtendaji wa Human Rights Watch (HRW), Philippe Bolopion, ameanzisha wito wa dharura kwa jamii ya kimataifa ili ijibu ukiukwaji wa haki za binadamu. Kilio hiki kinakuja baada ya kutolewa kwa ripoti inayofafanua ukatili uliofanywa na harakati ya kisiasa na kijeshi ya Alliance Fleuve Congo (AFC/M23) na washirika wake wa Rwanda.

Ripoti ya HRW, iliyotolewa tarehe 14 Mei 2026, inaonyesha hali ya kutisha kwenye ardhi. Wakati AFC/M23 hivi karibuni imechukua maeneo kadhaa katika tambarare ya Ruzizi na milima ya Sud-Kivu, ushuhuda uliochukuliwa unaonyesha ukiukwaji mkubwa kama vile kukamatwa kiholela na vitendo vya mateso. Shirika limeandika zaidi ya mahojiano mia moja na waathirika na mashahidi ili kuunga mkono madai yake.

Philippe Bolopion alisema: "Mamlaka ya Kongo inapaswa kuheshimu uhuru wa kujieleza, kumaliza kukamatwa na kuzuiliwa kiholela, na kuhakikisha uwajibikaji kwa ukiukwaji wa haki." Mapendekezo haya yanawalenga si tu mamlaka za mitaa bali pia wahusika wa kimataifa, ikiwemo Rwanda, inayoshutumiwa kusaidia kijeshi M23.

M23 haifichi azma yake ya kuondoa utawala wa sasa nchini RDC. Katika hali ambayo tayari ni ngumu, wito wa HRW unakuja wakati ambapo vikosi vya serikali vinashindwa kurejesha utulivu katika eneo lililo katika hatari ya kutokuwa na usalama. Mnamo Oktoba 2021, ilibainika kuwa zaidi ya 90% ya ukiukwaji wa haki ulioandikwa ulitokea katika maeneo ya mizozo ya silaha. Mauaji ya kiholela na yasiyo ya kisheria yanaendelea kuwa tatizo licha ya kupungua kwa jumla kwa ukiukwaji wa haki ulioandikwa.

Muktadha wa kisiasa nchini RDC umejaa kukandamiza kwa watu wanaothubutu kukosoa serikali iliyoko madarakani. Mashirika kama HRW yanaendelea kufuatilia kwa karibu hatua za serikali ya Kongo, ambayo imeshutumiwa kuongeza ukandamizaji dhidi ya aina yoyote ya upinzani wa amani tangu kutangazwa kwa hali ya dharura mnamo Januari 2022.

Kwa Philippe Bolopion, ni muhimu kwa jamii ya kimataifa kutambua hali hii ya kutisha ili kuchukua hatua haraka. Hali ya Uvira si chochote ila ni kielelezo pana cha changamoto zinazokabili haki za binadamu nchini RDC, ambapo ukiukwaji wa haki unaendelea kuwa jambo la kawaida.