Johannesburg ilikuwa mwenyeji wa mkutano wa kwanza wa nchi nyingi uliopewa kipaumbele afya ya akili barani Afrika, ukikusanya wataalamu, wanasiasa na wawakilishi wa mashirika ya kiraia. Tukio hili limekuwa hatua muhimu katika utunzaji wa matatizo ya akili barani, ambapo Shirika la Afya Duniani (WHO) linaonyesha ukosefu wa usawa kati ya mahitaji ya huduma na rasilimali zilizopo.

Kwa mujibu wa ripoti ya WHO, zaidi ya watu milioni 100 barani Afrika wanakabiliwa na angalau tatizo moja la akili au neva. Hata hivyo, mifumo ya huduma bado ni duni sana. Katika baadhi ya nchi, chini ya asilimia 10 ya watu wanaohitaji matibabu wanapata huduma hizo. Hali hii ya kutisha imepelekea wito wa hatua ya pamoja ili kutatua mgogoro huu.

Fatoumata Nafo Traoré, Naibu Mkurugenzi wa Kanda wa Afrika katika WHO, alisema kwamba “juhudi chache sana zimewekwa katika kuendeleza au kusaidia huduma za jamii” kwa wale wanaosumbuliwa na magonjwa ya akili. Alisisitiza kwamba “kila kitu kinapaswa kuanzia katika jamii yako,” akisisitiza umuhimu wa mbinu za ndani ili kuboresha upatikanaji wa huduma.

Mjadala katika mkutano huu umeangazia changamoto kadhaa kubwa. Kwanza, ufadhili wa programu za afya ya akili bado ni wa chini ikilinganishwa na nyanja nyingine za afya. Zaidi ya hayo, unyanyapaa unaozunguka matatizo ya akili ni kikwazo kikubwa kwa matibabu na ujumuishaji wa watu walioathirika katika jamii.

Miradi ambayo tayari inaendelea katika baadhi ya maeneo inaweza kuwa mfano. Kwa mfano, nchi kadhaa za Kiafrika zimeanza kuingiza huduma za afya ya akili katika huduma za afya za msingi, ambayo inaruhusu kugundua mapema na kutunza katika mazingira ya familia na yanayopatikana.

Washiriki pia walijadili jukumu muhimu la ushirikiano kati ya serikali, mashirika yasiyo ya kiserikali na wadau wa jamii ili kuimarisha uwezo wa ndani. Lengo ni wazi: kuunda mtandao wa msaada ambao utawaruhusu watu kupata huduma wanazohitaji bila hofu ya ubaguzi.

Mkutano huu umefikia muongozo wa haraka wa hatua za kikanda ili kuendeleza huduma za afya ya akili. Nchi zinazoshiriki zimejizatiti kushiriki uzoefu wao na kushirikiana katika miradi ya pamoja ili kuboresha hali ya sasa.

Mkutano huu wa kwanza wa nchi nyingi unawakilisha hatua muhimu kuelekea utunzaji bora wa matatizo ya akili barani Afrika. Ahadi zilizofanywa hapa zinaweza kubadilisha mandhari ya huduma za afya ya akili barani ikiwa ahadi hizo zitatimizwa kwa vitendo vyenye maana na endelevu.