Katika eneo lililoathiriwa na mizozo kwa miongo kadhaa, Vikosi vya silaha vya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo (FARDC) hivi karibuni vimetangaza kuwa vimechukua udhibiti wa maeneo kadhaa karibu na Minembwe, katika eneo la Fizi, huko Sud-Kivu. Hatua hii ya kijeshi inakuja baada ya mapigano makali na kundi la silaha la Twirwaheno, yaliyofanyika Alhamisi, tarehe 18 Juni 2026. Kulingana na taarifa ya kijeshi iliyotolewa na mamlaka za Congo, jeshi limefanikiwa kuchukua maeneo manne muhimu, ikiwa ni pamoja na Kitavi.

Msemaji wa FARDC katika Uvira, kapteni Dieudonné Kasereka, alifafanua kuwa operesheni hizi za kijeshi pia zililenga kurejesha uwanja wa ndege wa kimkakati wa Minembwe. "Kurejeshwa kwa uwanja huu wa ndege ni muhimu kwa operesheni zetu za baadaye na kwa kuhakikisha usalama katika eneo hili lililo na machafuko," alisema wakati wa mkutano wa simu na waandishi wa habari wa ndani.

Uwanja wa ndege wa Minembwe ni jambo muhimu kwa makundi yote yaliyopo katika eneo hilo. Iko katika eneo lenye milima ambalo ni gumu kufikiwa kwa njia ya ardhi, inatumika si tu kama kituo muhimu cha usambazaji wa chakula na risasi bali pia kama msingi wa uwezekano wa kuingilia kijeshi haraka. Kurejeshwa kwake na FARDC kunaweza kubadilisha kwa kiasi kikubwa usawa wa nguvu katika eneo hilo.

Mapigano ya hivi karibuni yanaonyesha kuendelea kwa mzozo katika sehemu hii ya Sud-Kivu. Vyanzo vya ndani vinaonyesha kuwa mapigano yalianza mapema asubuhi na kuendelea hadi jioni. Wananchi wanaripoti kusikia milio ya risasi kutoka silaha nzito na nyepesi ikisikika katika bonde lote linalozunguka Minembwe Kati.

Hali ya usalama katika Minembwe ni mfano wa changamoto zinazokabili mashariki mwa Congo kwa miongo kadhaa. Eneo hili ni microcosm ambapo zinachanganyika uhasama wa kikabila wa zamani, mapambano ya kudhibiti rasilimali za asili na ushawishi wa kisiasa wa kikanda. Makundi ya silaha kama Twirwaheno yanatumia mvutano huu kudumisha ushawishi wao katika maeneo fulani huku wakikabili mara kwa mara mamlaka ya serikali.

Kihistoria, sehemu hii ya Sud-Kivu imekuwa na mfululizo wa uvamizi wa kijeshi na kiraia tangu vita vya kwanza vya Congo mwishoni mwa miaka ya 1990. Mizozo hii imepelekea watu wengi kuhama kutoka maeneo yao ya nyumbani kwenda maeneo salama au nchi jirani kama Rwanda au Uganda.

Miongoni mwa sababu kuu za mizozo hii ni udhibiti wa kiuchumi juu ya rasilimali za asili zilizopo katika eneo hili la milima. Sud-Kivu ina madini ya thamani kama dhahabu na coltan, ambayo mara nyingi yanavutia tamaa za kitaifa na kimataifa. Hata hivyo, licha ya utajiri huu wa uwezo, jamii ya eneo hilo bado inakabiliwa na umaskini wa muda mrefu unaozidishwa na ukosefu wa usalama wa muda mrefu unaozuia maendeleo endelevu.

Baadhi ya mashirika yasiyo ya kiserikali yanayofanya kazi katika eneo hilo yanaeleza pia kuwa bila ushirikiano wa kimataifa ulioimarishwa ili kutatua kwa amani mizozo hii ya kimya kimya, hasa kuhusu usambazaji wa haki wa rasilimali za madini kati ya jamii zinazoshindana, pamoja na kuimarishwa kwa jukumu la ulinzi linalochezwa sasa na MONUSCO (Misa ya Umoja wa Mataifa ya Kudhihirisha Amani DRC), itakuwa vigumu au hata haiwezekani kuimarisha amani na utulivu wa kijamii na kiuchumi unaohitajika hapa, kulingana na wataalamu waliohojiwa hivi karibuni katika mkutano wa kikanda uliofanyika Bukavu, mji mkuu wa mkoa jirani, mwishoni mwa mwezi Mei.

Wakati wanajeshi wanaendelea kusonga mbele polepole lakini kwa uhakika kuelekea malengo yaliyowekwa na uongozi wa juu wa Kinshasa, mji mkuu wa kitaifa ulio mbali na kilomita kadhaa katika kusini mashariki mwa nchi kubwa ya Afrika ya Kati — wasiwasi unaongezeka kuhusu athari za kibinadamu za papo hapo na za muda mrefu zinazotokana na mapigano ya hivi karibuni yanayohusisha raia wasio na hatia walioingizwa katikati ya mapigano ya pande zinazopigana mara nyingi bila huruma kwa hali mbaya ya raia walioathirika ambao tayari wamekuwa na majeraha makubwa kutokana na vizazi vya vita vya ndani visivyokoma.

Shirika la Umoja wa Mataifa la Wakimbizi (UNHCR) linaonya mara kwa mara jamii ya kimataifa kuhusu mahitaji ya dharura ya msaada wa chakula, matibabu na msaada wa kisaikolojia ili kukabiliana ipasavyo na dhiki kubwa inayohisiwa kila siku katika kambi za watu waliohamishwa zilizotawanyika karibu na maeneo makubwa ya mijini na vijijini katika mkoa ulioathirika.

Kwa kumalizia, ingawa maendeleo ya kijeshi ya hivi karibuni yanaonekana kuwa na matumaini, hali halisi bado ni ngumu na isiyo ya kawaida, ikihitaji mbinu iliyounganishwa ya viwango vingi ili kuleta juhudi za pamoja za serikali za kitaifa, washirika wa kimataifa na jamii za kiraia za ndani ili kukuza mazungumzo ya pamoja na upatanishi wa kudumu ili kuzuia kurudi kwa mizunguko ya vurugu zinazoharibu katika kipindi cha kati cha muda.