Siku ya Ulaya 2026, iliyosherehekewa tarehe 9 Mei, ilikuwa fursa kwa Umoja wa Ulaya (EU) kuimarisha ahadi yake ya kudumisha amani Mashariki mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (RDC). Katika taarifa iliyotolewa kwa fursa hii, EU ilisema kwamba "hakuna uvamizi wala ukiukaji wa umoja wa eneo unaweza kuvumiliwa wala kupuuziliwa mbali, popote pale."

Taarifa hii inakuja katika muktadha ambapo eneo hilo limekumbwa na migogoro ya silaha na mvutano wa kisiasa, hususan kuhusiana na uvamizi unaodaiwa wa Rwanda kupitia kundi la M23. Kulingana na vyanzo vya karibu na suala hilo, EU inafuatilia kwa makini hali ya usalama katika sehemu hii ya nchi.

Mwakilishi Mkuu wa EU kwa masuala ya kigeni na sera ya usalama, Josep Borrell, alisisitiza katika taarifa ya awali kwamba uhalifu wa kivita na uhalifu dhidi ya ubinadamu lazima uhukumiwe na si kuunganishwa katika vikosi vya silaha vya Kongo. Msimamo huu unaonyesha dhamira wazi ya kuhakikisha kwamba wahusika wa vitendo vya aina hiyo wanawajibishwa mbele ya sheria.

Ripoti za awali tayari zilikuwa zimeangazia wasiwasi wa EU kuhusu ukiukaji wa haki za binadamu Mashariki mwa RDC. Mnamo Julai 2022, taarifa ilisema kwamba hali hiyo inafuatiliwa kwa "makini", ikisisitiza kwamba kutokuwajibika hakupaswi kutawala.

Katika muktadha huu, serikali ya Kongo inasihiwa kuimarisha mifumo yake ya kisheria ili kukabiliana na changamoto hizi. EU pia inasema iko tayari kusaidia juhudi hizi, lakini inasisitiza kwamba utulivu hauwezi kufikiwa bila kujitolea kwa dhati dhidi ya ukatili wa silaha.

Mamlaka za Kongo zinahimizwa kushirikiana na Mpango wa Umoja wa Mataifa wa Kudumisha Amani nchini Kongo (MONUSCO) ili kuhakikisha usalama wa raia. Vikundi vya silaha, kama vile Vikosi vya Kidemokrasia vya Umoja (ADF) na makundi mengine yanayofanya kazi katika Kivu Kaskazini na Ituri, yanaendelea kuwa tishio kubwa kwa amani katika eneo hilo.

Kwa kumalizia, wakati RDC inakabiliwa na changamoto nyingi za usalama na utawala, ahadi ya kudumu ya Umoja wa Ulaya inaweza kuwa na jukumu muhimu katika mchakato wa kudumisha amani. Hatua zinazofuata zitategemea kwa kiasi kikubwa hatua halisi zitakazochukuliwa na mamlaka za Kongo na uwezo wao wa kujibu matarajio ya kimataifa kuhusu haki na usalama.