Katika eneo la kihafidhina la Méa Sharim mjini Jerusalem, umati mkubwa na wenye dhamira umejikusanya. Nyuso ni nzito, mabango yanashikiliwa juu, na kauli mbiu zinapigwa kwa nguvu zikionyesha hasira iliyo wazi. Mkutano huu si tukio la pekee bali ni ishara ya kutoridhika kunakoongezeka ndani ya jamii ambayo inajihisi hatarini katika mtindo wake wa maisha wa jadi.

Chanzo cha hasira hii kinatokana na uamuzi wa serikali wa hivi karibuni wa kuondoa mikataba ya kijeshi iliyokuwa ikitolewa kwa miongo kadhaa kwa vijana wa kihafidhina. Vijana hawa kwa kawaida wamekuwa wakiachwa mbali na huduma ya kijeshi ya lazima nchini Israeli ili kujitolea kikamilifu kwa masomo ya kidini katika yeshivas, taasisi za elimu za Kiyahudi zinazojikita katika masomo ya kina ya Talmud na maandiko mengine ya kidini.

Shida ya kihistoria

Swali la mikataba ya kijeshi kwa wakatoliki wa kihafidhina si jipya nchini Israeli. Tangu kuanzishwa kwa taifa mwaka 1948, makubaliano yasiyo rasmi yamewezesha wanafunzi wa yeshiva kuchelewesha huduma yao ya kijeshi bila kikomo. Makubaliano haya yalionyesha suluhu kati ya hitaji la dharura la ulinzi wa kitaifa na heshima kwa mila za kidini za jadi.

Hata hivyo, katika miongo iliyopita, suluhu hii imezua mjadala mkali ndani ya jamii ya Israeli. Kwa upande mmoja, wengi wanaona mikataba hii kama isiyo ya haki kwa wale wanaohudumu katika jeshi na kuweka maisha yao hatarini kulinda nchi. Kwa upande mwingine, jamii ya kihafidhina inaona kuachwa kwao kama muhimu kwa kuishi kwao kiroho na kitamaduni.

Kihistoria, juhudi kadhaa zimefanywa kurekebisha mfumo huu wa mikataba. Mnamo mwaka 2012, kwa mfano, Mahakama Kuu ya Israeli ilifuta sheria iliyokuwa ikiruhusu mikataba hii kwa kigezo kwamba ilikuwa kinyume cha katiba kwa sababu ilileta ukosefu wa usawa kati ya raia. Hata hivyo, kila juhudi ya kisheria inakutana na upinzani mkali kutoka kwa vyama vya kidini vinavyoshikilia ushawishi katika Knesset, bunge la kitaifa la Israeli.

Hoja ya kiuchumi haishikilii tena

Msuguano kuhusu huduma ya kijeshi si wa kitamaduni au kidini pekee; pia una kipengele muhimu cha kiuchumi. Ushiriki mdogo wa wanaume wa kihafidhina katika soko la ajira mara nyingi unatolewa kama sababu ya kujitolea kwao kwa muda mrefu katika masomo ya kidini. Hii imepelekea wachambuzi wengine wa kiuchumi kukadiria kwamba kuongezeka kwa ushirikiano wa kundi hili katika huduma ya kijeshi kunaweza kuwa na athari chanya kwa uchumi wa Israeli.

Hata hivyo, mtazamo huu wa kiuchumi unakataliwa na viongozi wa kidini ambao wanasisitiza kwamba thamani ya kiroho na maadili inayotolewa na masomo yao inazidi kwa kiasi kikubwa mchango wowote wa kiuchumi wanaoweza kutoa kwa njia nyingine.

Nyuma ya mapengo

Kulingana na vyanzo kadhaa vya ndani vilivyotajwa na RFI na Reuters, muswada wa sasa unalenga si tu kupunguza kwa kiasi kikubwa mikataba hii bali pia kuwahamasisha kifedha wale wanaochagua kwa hiari kujiunga na jeshi. Njia hii ya kulazimisha inachukuliwa na wengi kama shambulio la moja kwa moja dhidi ya utambulisho wao wa kijamii.

Matamshi yenye hasira wakati wa maandamano yanaonyesha hisia hii ya ukosefu wa haki inayohisiwa kwa kina miongoni mwa waandamanaji: "Hatupendi kuhudumu katika jeshi linalowatesa watu wetu!" alikalia mmoja wa washiriki bila kutaja jina wakati wa mkutano huo wenye mtafaruku.

Jamii iliyogawanyika

Kuongezeka kwa idadi ya watu nchini Israeli kunazidisha msuguano huu wa ndani kati ya wasio wa kidini na wa kidini pamoja na kati ya Wayahudi wa Ashkenazi (kutoka Ulaya) na Sephardic (kutoka Mashariki ya Kati). Wakatoliki wa kihafidhina wanawakilisha takriban asilimia 12 leo lakini wanatarajiwa kufikia karibu robo moja kulingana na makadirio fulani ya idadi ya watu ikiwa hakuna sera itakayowekwa kubadilisha mwenendo huu wa sasa.

Matokeo ya kikanda yaliyopanuliwaWakati mjadala huu wa ndani unaendelea kukera Israeli, hata majirani zake wanaozungumza Kiarabu wanatazama kwa makini jinsi mahusiano ya kijamii yanavyobadilika huko kwani yanahusisha moja kwa moja uhusiano wa kidiplomasia wa pande mbili au hata tatu hasa kuhusu mchakato wa amani wa Israeli-Palestina ambao daima ni chanzo cha mvutano wa kikanda na hata wa kimataifa mara nyingi kwa bahati mbaya ni migogoro ya silaha ya kawaida katika eneo la MENA, hasa Mashariki ya Kati, Kaskazini mwa Afrika, ikijumuisha Maghreb, Mashariki ya Kati, Ghuba ya Uajemi, na Rasi ya Kiarabu...

Vyanzo

• fr.africanews.com (chanzo kikuu)

• RFI

• Reuters