Mu mwaka wa 2025, isi izaba igiye kubona ihinduka ry'ubukungu rihambaye, aho izamuka ry'ubukungu bw'isi ryitezwe ku gipimo cya 2,7 %, nk'uko raporo y'Ikigo Mpuzamahanga cy'Ubukungu n'Iterambere (OCDE) ibivuga. Iyi miterere, nubwo itanga icyizere ku rwego mpuzamahanga, ibaza ikibazo cy'ingenzi cyo kumenya niba Afurika izashobora kungukira mu buryo bwuzuye muri iri hinduka ry'ubukungu. Mu by'ukuri, uyu mugabane wa Afurika usanzwe ufite intege nke z'ibanze zishobora kugabanya ubushobozi bwawo bwo kungukira muri iyi mbaraga y'isi.

Ibibazo by'izamuka ridahwitse

Ibyifuzo byerekana ko akarere ka Euro kazabona izamuka rya 1,8 % mu mwaka wa 2025. Iyi miterere ni ingenzi cyane ku mugabane wa Afurika, kuko ishobora guteza imbere ibyifuzo ku bicuruzwa byoherezwa hanze, cyane cyane mu byiciro by'ibikoresho fatizo n'ubuhinzi. Ariko, iyi miterere nziza irahinduka bitewe n'ibibazo biri muri Leta Zunze Ubumwe z'Amerika, aho izamuka rihwitse rya 1,4 % ryitezwe kubera ibiciro by'ibintu bihanitse n'ibibazo by'ubucuruzi byiyongereye. Ibi bintu bishobora kugira ingaruka ku bukungu bwa Afurika bushingiye ku ishoramari no ku bucuruzi n'izi mpuzamahanga zikomeye.

Nk'uko Ikigo Mpuzamahanga cy'Imari (FMI) kibivuga, ihinduka ry'ubukungu ku isi riracyari ridahwitse. Ibihugu byateye imbere bisa n'aho biri mu mwanya mwiza wo kugaruka vuba ugereranije n'ibihugu bikiri mu nzira y'amajyambere. Ibi bitera ibibazo ku bushobozi bw'ibihugu bya Afurika bwo kungukira mu buryo bwiza muri iyi mbaraga y'isi. Itandukaniro riri hagati y'ibihugu byateye imbere n'ibikiri mu nzira y'amajyambere rishobora kwiyongera mu gihe ingamba zikwiriye zitafashwe mu gushyigikira ubukungu bwa Afurika.

Ibibazo by'imbere n'uburyo bushya

Muri analizis zacu zashize, twagaragaje uburyo ibihugu bimwe na bimwe bya Afurika bihura n'ibibazo by'inguzanyo zizamuka n'ubukungu bw'inyuma buteye impungenge. Ibi bibazo by'ubukungu bigabanya ubushobozi bwabo bwo gushora imari mu byiciro by'ingenzi nka serivisi z'ubuzima n'uburezi, ari byo by'ingenzi mu gushyigikira izamuka rirambye mu gihe kirekire. Byongeye kandi, izi ngorane z'ubukungu zigabanya kandi umwanya wabo wo guhangana neza n'ibibazo by'ubukungu biva hanze.

Nubwo bimeze bityo, ibihugu bimwe na bimwe bya Afurika byatangiye gukoresha uburyo bushya mu guteza imbere ubukungu bwabo. Urugero, u Rwanda rwiyemeje gukoresha ikoranabuhanga no guhanga udushya mu rwego rwo guhindura imishinga y'ubukungu no kugabanya ibyago byo gushingira ku bikoresho fatizo. Uyu mwirondoro ushobora gutera abandi bihugu ku mugabane kwiga ku mahirwe atangwa n'ihinduka ry'ubukungu ku isi. Mu gushora imari mu byiciro bifite ubushobozi nka tekinoloji z'ikoranabuhanga cyangwa ingufu zisubira, ibi bihugu bishobora kongera ubushobozi bwabyo ku isoko mpuzamahanga.

Ariko, ni ngombwa ko guverinoma z'Afurika zishyiraho politiki z'imisoro zifite intego kugira ngo zishake ishoramari ry'amahanga rikenewe mu iterambere ry'ubukungu. Gucunga neza umutungo w'amafaranga bishobora kongera ubushobozi bwabo bwo guhangana n'ibibazo by'ubukungu bizaza ariko kandi bigatuma habaho ibidukikije byiza ku izamuka ry'ubukungu rusange.

Amahoro n'inshingano z'akarere

Mugihe umuryango mpuzamahanga utegura kwakira iri hinduka ry'ubukungu ryari ryitezwe, Afurika igomba gufata iyi mahirwe yihariye kugira ngo yongere umwanya wayo ku isoko mpuzamahanga. Abayobozi b'Afurika basabwa gukora vuba kandi neza kugira ngo bemeze ko ubukungu bwabo butazaguma inyuma muri iyi myaka mishya y'izamuka.

Muri iki gihe cy'isi yose aho buri karere gafite uruhare runini mu bukungu bw'isi, birakenewe ko Afurika ikomeza imbaraga zayo mu bijyanye no kwiyubaka mu karere. Imishinga nka Zone y'Ubucuruzi idahenze y'Afurika (ZLECA) ni intambwe ikomeye mu nzira yo kongera kwiyubaka mu bukungu bw'Afurika. Mu koroshya ubucuruzi hagati y'ibihugu bya Afurika no kugabanya imbogamizi z'ubucuruzi, izi mishinga zishobora kugira uruhare runini mu guteza imbere ubukungu bw'akarere.

Guteza imbere imiyoboro y'ibikorwa remezo nka za nzira n'imiyoboro y'icyogajuru nabyo bishobora kugira uruhare runini mu kongera ubucuruzi hagati y'ibihugu bya Afurika. Gushora imari muri izi mishinga bizatuma habaho kwiyongera mu mikorere y'ubucuruzi ariko kandi bigatuma habaho impinduka nziza mu bijyanye n'ubucuruzi ku mugabane.

Amateka yerekana ko mu bihe by'ibibazo by'ubukungu ku isi byabaye mbere nka 2008-2009 cyangwa se ibibazo byatewe na COVID-19 mu 2020-2021; ubukungu bwinshi bwa Afurika bwahuye n'ibibazo byinshi ugereranije n'ubukungu bwateye imbere bitewe n'ibura ry'ubushobozi bwo guhanga udushya mu nganda ndetse no kubona inguzanyo z'amahanga zoroheje muri ibi bihe bikomeye.

Nubwo bimeze bityo, hari ibihugu byagaragaje intambwe nziza: mu bihe bibi nk'ibi, ibihugu bimwe nka Etiyopiya byabashije gutsinda kubera cyane cyane urwego rw'ibikoresho by'ubuhinzi n'ubucuruzi bw'ibikoresho, rwashoboye kwihanganira no guhindura ibicuruzwa/serivisi zihatse mu gihe cy'ibibazo kandi rukagumana ibiciro bihamye mu guhangana n'ubucuruzi mpuzamahanga. Ibi bigaragaza ko hari amahirwe adakoreshejwe menshi mu nganda zitandukanye z'imbere mu gihugu zishobora gukorwa mu gihe habayeho imiyoborere myiza y'ubukungu n'iyobokamana!

Afurika ifite kandi uruhare runini mu rwego mpuzamahanga nk'umukinnyi w'ingenzi mu byiciro bitandukanye nka ingufu zisubira cyangwa ubuhinzi burambye. Mu gukoresha umutungo wayo mwinshi w'ibinyabuzima mu gihe ikurikiza uburyo bwubahiriza ibidukikije byayo byiza ariko byangiritse kubera impinduka z'ikirere ku isi; ishobora kugira uruhare mu iterambere rirambye ku isi ariko kandi ikazana ishoramari ry'amahanga ryiyongera (IDE).