Ububirigi bwaciriwe urubanza ku byaha vy'ikiremwa muntu bwakozwe mu gihe c'ubukoloni muri Repubulika Demokarasi ya Kongo (RDC). Uyu mwanzuro wemejwe n'Urukiko rw'ikirenga rw'Ububirigi, rwakiriye ikirego c'ubujurire c'igihugu c'Ububirigi nyuma y'igihano ca mbere catanzwe mu mwaka wa 2024.

Uru rubanza rw'ubucamanza rwerekana politike y'ivangura ry'amaraso n'ubukoloni yashinzwe n'inzego z'Ububirigi ku bana bavutse mu muryango w'abakolonize n'abakongomani. Selon le verdict, iyi politike yabujije abo bana ubwenegihugu bw'Ububirigi n'uburenganzira bujyanye nabwo. Abacamanza bavuze ko ibi bikorwa bitari gusa ihonyorwa ry'uburenganzira bwa muntu, ahubwo binari ibyaha by'ikiremwa muntu.

Umwanzuro w'Urukiko rw'ikirenga ugaragaza intambwe ikomeye mu mubano w'Ububirigi na Kongo, akenshi wibanda ku mateka y'ubukoloni atavugwaho rumwe. Mu by'ukuri, Ububirigi bwakunze gukurikiranwa ku ruhare rwabwo mu bikorwa by'ubugome bwakozwe mu gihe c'ubukoloni muri RDC, bwamaze kuva mu mwaka wa 1885 gushika mu 1960. Ingaruka z'iyi gihe zikomeje kugira ingaruka ku mubano w'ibihugu bibiri.

Imiryango yita ku burenganzira bwa muntu n'abahanga mu mateka y'ubukoloni bashima uyu mwanzuro nk'intambwe igana ku butabera ku bahohotewe n'abakurambere babo. Bagaragaza ko kwemera ibyaha byabaye mu bihe byashize ari ngombwa kugira ngo hashyirweho umubano urambye kandi wubaha hagati y'Ububirigi na RDC.

Muri iki gihe, aho ibiganiro ku bijyanye n'ubwishyu n'imbabazi zemewe bigikomeje, iki gihano gishobora gutera izindi nzego gutekereza ku mateka yazo y'ubukoloni. Haratanzwe ibitekerezo, harimo n'ibivugwa n'Umuryango w'Abibumbye, ko Ububirigi bukwiye gutanga imbabazi mu ruhame ku bikorwa byabaye muri iki gihe cy'ibibazo bikomeye mu mateka yabwo.

Intambara yo kwemera ibitagenda neza mu bihe byashize no gushaka ubwishyu ikomeje kuba ikiganiro gikomeye mu Bubirigi no muri RDC.