Iriko ihindurwa…
Niba ihinduka rikenewe, bishobora gufata amasegonda makeyi.
Niba ihinduka rikenewe, bishobora gufata amasegonda makeyi.
Iki cyifuzo kirenze cyane kuko cyatakaje ubwenge bwa shilinge nke mu gihugu kinini y'umunsi w'amacurano y'Umugenzi w'igihugu muri Kenya: « kuguza ubwenge », bivuze kumenyesha amafranga mu gihe cy'amacurano ni igihugu cyane. Umwarimu w'igikondo muri Kenya Otieno Gomba yategetse kumenyesha iyo nzira mu nshuro z'amashusho, hagati y'ijwi ry'ijambo n'amarira. Ni umwe mu bathakira b'icyo gitambi cy'abakozi ba sining Maasai Mbili, gashiriweho mu 2011 i Kibera.

Hamwe n'umutangira wacu i Nairobi, Florence Morice
« Mwano ni ishuri-galeri ya Maasai Mbili ». Ingere ya metali hagati y'inzira ebyiri zizigwa n'amashusho. Otieno Gomba akora hano akozesa akuatili, sharubani cyangwa inki. Akibwira ko ari umukozi wa sining wanahabwe n'ibibazo by'abaturage be.
Mu mahira, icyo akari kinini, amafranga y'amafaranga ye ashinjira ahari nka Gwara: « Gwara bivuze gusogeza mu birago mu kiswahili, nk'ubwo ugusogeza umuntu inzira yacyo kugira ngo akukire ikintu. »
Niki uyu mkozi agekeza umuntu, mu marira, agasubiza icyo cyagurwa: gusubirako amajwi yabavyeyi vya matora. « Gahunda z'abavyeyi ni zimwe, uko baje kubinjira ni amafranga yabo. Ntitubagira mu gihe cy'imyaka 5. Ahubwo, abavyeyi baranyesha amafranga kugira ngo bareberera umwanya. »
Ijwi ry'ijambo rijwi abavyeyi bashinzwe guhabw'igihugu. Niryo nayo ijwi ry'ijambo ryugira itegeko kubantu ba Kenya ko nabo baranyesha iyi sisitemu: « Abantu bareeba kubaranyesha amafranga. Niba batakubanza, ntibazakurumbura amajwi. Mu gihe cy'amacurano, abantu bandi bagira umurimo kugira ngo bagukarire aba bavyeyi. Niba babona ko umwigize ari hano, bagiye ngihe bategeeza ko bazakurumbura 50 cyangwa 100 shilinge [42 cyangwa 83 centimes d'euros ndlr]. Kandi iki kiroba imigabire yacu, kuko aba bantu bakaba baguzeye abavyeyi. »
Otieno Gomba arimo agumenya ko ubukene bwitanguye muri Kenya bwiza neza ibibazo bye kugira ngo badakibwire.
Icyo cyagusubirwa cyinshi mu matora ano, kuko imigabire ya Kenya iri mu mahoro. Abantu benshi ntibakwemerera gufungura ibyo bacha bitatu ku munsi. Nunda aba bantu bahura ku mahura y'abavyeyi, nta ko bagiye kugira ngo bhavote abwigize, ariko ko bazi ko bazakurumbura amafranga, cyangwa ikintu kicira. Ahubwo, niki ni murwa w'ubwenge. Niba mugiye mwagimire abantu abato, muzabona ko abantu benshi basina ti-shirti za buri gitambi kya sivilo, niba ari Kenya Kwanza, bagiye gukina hamwe na ti-shirti yindi ko bari bahaka amafranga. Ahubwo, abagenzi benshi ba kabiri bahora mu mahura y'abavyeyi ntibandikitse mu mahitaji y'amajwi. Ariko bakozwamo kugira ngo abantu bahire ko gitambi cyabavyeyi cyangwa abwigize bakunda cyane, ariko ibi nta kugira kugira umwanya w'amajwi.
Dismas Mokua (umukungubire w'ibigize gusezerana): «Aba bantu bahura mu mahura kuko bazi ko bazakurumbura amafranga»
►Uzuza n'uwundi: Ibiganiro bya Afurika – Amacurano y'Umugenzi w'igihugu muri Kenya: « William Ruto yacukije icyo cyakurura abantu »
Amakuru ahambaye yatoranijwe n'abanditsi bacu. Kuva ku wa mbere gushika ku wa gatanu.
Mu kwiyandikisha, wemera politike yacu y'ibanga.