Iriko ihindurwa…
Niba ihinduka rikenewe, bishobora gufata amasegonda makeyi.
Niba ihinduka rikenewe, bishobora gufata amasegonda makeyi.
Umwete wacu muriyi gitondo ni Jean-Louis Billon, wali minisitiri w'uburiziganya bwa Côte d'Ivoire, umwe mu banyamabanga ba perezida b'PDCI, shyaka ry'umugore wa mbere Henri Konan Bédié uzahora ariwe utaziruka kumatora ku bushize. Nyuma y'urupfu rw'umuntu yategerezwaga kugira inyungu, umugore wa leta Alassane Ouattara ufite imyaka 78 ari kumara imigabane y'amakuru, ntiyaruhuza kunaterekeza amaburundi.

RFI : Imiyoborere yo gukiza Alassane Ouattara kugira inyungu mu matora y'umugore wa leta iri kugira inzira. Ni iyihe nzira muri imo muri hino gusanga nkuko ari ?
Jean-Louis Billon : Mu nda, ntitwamvizanye. Kubera ko, nubwo hari ibibazo, umuntu yateguwe kugira inyungu ahubwo yarapfuye, RHDP ntiyari ifite ihanganyamuntu rundi runwe kuko niba itazavoma Alassane Ouattara agacire ku mugabane wa gatatu w'amakuru.
Ibyo ubitegeteza mu nzira nbi ?
Mu nda nyemeza, naho, nyumva neza ko abanyavuzi benshi b'Ivoire banategeteza mu nzira nabi ko ashaka mugabane wa gatatu. Mu bukulire bunamukiza bwose, buri mutu akwaho mugabane babiri hano agasoma. Ubwo tutitanga inzira y'ubugenzuzi bw'umugore wa leta, ni zimwe mu nzira zirimo kubugezeho cyane. Ni zirimo kwizaguza. Nubwo Perezida Alassane Ouattara akukura mugabane babiri, ni nzira ndiwe azasomye gukira.
Yari afite inzira zo kunaterekeza, batwi mu RHDP. Nta nzira na nzira niba ari nko ?
Ntunari twifuzanye karankali ngari kurugamba, hano nta nzira ni nzira niba ari nko. Twari tumenye ko tugiye kukareba gusoma impanuka z'ibibazo n'ibikorwa bitiyari bidakurikira. Ni bumvike ko niba hari ubwenge bwo guhitamo Alassane Ouattara ku binyamabanga ba RHDP, bagiye guhitamo Alassane Ouattara kandi turihaye Alassane muri matora y'umugore wa leta.
Alassane Ouattara yari yumvise, niba umugore wa mbere Bédié arashaka, naho yari yari inzira zo kugira ko akora nkibi …
Yego, yari yumvise igihe cyinshi, kugira ko yemezaga ko ntiyari akora inyungu. Ni nzira iyo itari ifitanye imbere kuri aya makuru.
Nkibi ko Perezida Ouattara yari yasabye neza ko ari igihe cyo gukira inzira kubagenzi. Nko nubwo, mu PDCI, umugore wa mbere Henri Konan Bédié ari imyaka 86. Naye ntiyasubiza kandi.
Yego, mu nzira yo kubika ubwiyunge n'amatsinda a PDCI, yari yarwaye guhagarara n'imperimeri y'ubwenge.
Kandi we, wacu inzira yo kwikorera inyuma rya Bédié. Nta nzira n'inzira mu munsi uyihe, mu nzira y'abahigwa b'ayo magenzi ?
Yego, abahigwa b'ayo magenzi ari, hano, hano ! Itsinda rimwe ryose rimwe rigizwe mu bagenzi b'ayo magenzi. Turize inzira yimacu, nubwo ari mugenzi w'imyaka myinshi, twimwita « umukurambere », yatuteza mu nzira y'amagoramgotsi kandi ari itsinda ryibyo bagenzi b'ayo magenzi bafitanye inzira zirengerera, bagiye kubugezeho ubwiyunge n'imitwe y'igihugu n'inyuma y'umugore wa mbere Henri Konan Bédié.
Adama Bictogo w'RHDP yavuze : Perezida Ouattara ari mu nzira nziza kumwanya Henri Konan Bédié mu nzira y'ibanze ». Niki gusigira kumusubiza ?
Nta nzira yo kumarana mu nzira ya mbere muri Côte d'Ivoire ! Nta nzira, RHDP itazigira hano igihugu cyinshi cy'ababyeyi bayo. Yari ari itsinda rimwe, twari twacu mu rikucu. Twasubiye umurongo, RHDP irahona, gusa Alassane Ouattara, wari ari umuntu wifuzanye mu nzira. Ni RDR rifashwe inzira. Itsi rimwe n'itsi n'amashyaka akucu RDHP, rihayo turihaye mu nzira irangirira PDCI-RDA. Imfashiyoni ko akeneye kugaruka ivuga ko RHDP yeneyeyo ntiyari ihuye. Ntiyari ifite ababyeyi bari bareba kugira inkuru z'igihugu kandi itsinda ryo mu mahoro rimwe ryose rifite imvire y'ubwiyunge. Ari igihe cyo kuva kuri iya RHDP kandi turagiye tuva kuri iya RHDP.
Naho Perezida Ouattara ntiyaba nzira y'inzira yo kumwanya ?
Nzira y'inzira yo kumwanya, yego… Niba yari i mugabane wa kabiri, yego. Naho hano, ni inzira y'icyo gihugu kuzamura mugabane wa gatatu w'amakuru. Kandi ibyo kurashaka gukora mugabane wa gatatu ntari ibyo byumvikana mu nzira y'Ivoire.
Kandi ikihe kintu kimwe kicike, cile ca FPI ca Laurent Gbagbo ?
Turize inzira. Bacu mu nzira yacu irangirira.
Naho muravuga ku nzira y'ubuyobozi bw'igihugu, nta nzira ya matora, kuri aha kuri aha…
Nta mutu watagira ubuyobozi bw'ubwiyunge bwe. Ubwo nzira y'uhitamo abakandida batandukanye b'itsinda racu itazima, turagiye kubikorera ku nzira ya matora. Ni nzira, kugira neza ni uko tuva mu nzira y'umuntu wari mu nzira nziza yo kumarana mu matora. Naho turahagizaga ku nzira ya matora.
PDCI ishaka kuri aha kubaka mu nzira y'imbere Komisiyo y'Ubuyobozi bw'Amatora bihujwe n'iminsi y'amatora. Inkuru y'Afrika y'Ubuyobozi bw'umusangane yakubiye ikindi. Naho ntabwo ari ibyo bitayikindi bikora ? Nta nzira y'ubwiyunge bw'amatora…
Ntitwari mu nzira y'ubwiyunge bw'amatora. Wibwe, PDCI ntiyari ihanganyera mu matora. Ibyo dushaka, ni Komisiyo y'ubuyobozi bw'amatora ifitanye ubuyobozi bwa nzira. Iyo dufite kuri aha ntiyari ifitanye ubuyobozi bwa nzira. Ni inzira y'ubwiyunge bwa nzira rimwe ryose. Ni inzira nkurikana gusukuza iya Komisiyo y'ubuyobozi bw'amatora. Ni karankali cyo gusaka, kugira ngo tuguhe ubwiyunge bw'umusangane kandi amahoro muri Côte d'Ivoire.
Amakuru ahambaye yatoranijwe n'abanditsi bacu. Kuva ku wa mbere gushika ku wa gatanu.
Mu kwiyandikisha, wemera politike yacu y'ibanga.