Emmanuel Macron, umukuru w'igihugu c'Ubufaransa, aherutse kugaragaza impungenge ku bijanye n'ubushobozi bw'ibihano mu guhagarika ikibazo kiri hagati ya Repubulika iharanira demokarasi ya Kongo (RDC) na Rwanda. Mu ijambo ryatanzwe ku itariki ya 12 Myandagaro 2026, yagaragaje akamaro k'« ibiganiro bikwiranye » hagati y'ibihugu bibiri, by'umwihariko hagati ya Félix Tshisekedi na Paul Kagame.

Ibibazo bijanye n'umutekano mu Burasirazuba bwa RDC birakomeje gutera impungenge, n'ubwo hari amasezerano y'amahoro yashyizweho umukono mu kwezi kwa cumi na kabiri gushize. Selon des sources gouvernementales congolaises, aya masezerano ntarashobora kugeza ku mahoro arambye. Umukuru w'igihugu Tshisekedi yagaragaje umunabi ku kutaboneka kw'ibisubizo bifatika, asaba ko haba ibikorwa mpuzamahanga birushijeho gukorwa.

Macron yibukije ko iminsi mike nyuma y'ayo masezerano y'ukwezi kwa cumi na kabiri, Leta Zunze Ubumwe z'Amerika zashyizeho ibihano by'ubukungu ku Rwanda. Izi ngamba zatewe impaka n'umukuru w'igihugu w'Ubufaransa wavuze ati : « Sinigeze mbona igisubizo cyihuse ku bwoko bw'ibihano bigamije guhagarika amakimbirane. » Iyi myumvire itera ibibazo ku buryo Uburayi buhagaze ku bibazo by'akarere.

Byongeye, Macron aherutse kugirana ibiganiro kuri telefone n'abandi bakuru b'ibihugu b'Abakongomani n'Abanyarwanda, ashaka gufasha mu gushyiraho ikirere cy'ubufatanye. Yashimangiye akamaro ko gutegereza ko ibikorwa byinshi by'amahoro bishyirwa mu bikorwa mbere yo gutekereza ku bihano bishya. Uburyo bw'iki gitekerezo bugaragara ko bugamije kwirinda gukaza ibibazo bishobora gukurura ibibazo by'ubutabera mu Burasirazuba bwa RDC.

Amashirahamwe y'abaturage nka Lucha yasabye kutagirana ibiganiro n'umukuru w'igihugu w'u Rwanda Kagame, agaragaza ibitekerezo bibi ku Rwanda bigikomeje mu bice bimwe na bimwe by'abaturage b'Abakongomani. Ayo mashirahamwe asanga ko ibiganiro byose bigomba kuba bifitanye isano n'iterambere ry'umutekano n'uburenganzira bwa muntu.

Ikibazo cy'iyi ntambara y'akarere kirakomeye kubera inyungu z'ibihugu mpuzamahanga bitandukanye. Mu gihe ibihugu bimwe bisaba ko ingamba zifatwa ku Rwanda zikazwa, ibindi, nka France iyobowe na Macron, bigaragara ko byifuza ibiganiro nk'uburyo bw'ingenzi bwo gukemura amakimbirane.

Nubwo ibibazo bikomeje kwiyongera, inzira ijya ku mahoro arambye hagati ya RDC na Rwanda iracyari ndende. Ese ibiganiro Macron asaba bishobora gufungura ikiganiro gishya mu mubano hagati ya Kinshasa na Kigali? Ni ejo hazaza gusa hazabivuga.