Mu Mekele, umurwa mukuru w'akarere ka Tigré, ibimenyetso vy'ikibazo biragenda biriyongera mu gihe umugambi wa Tigré, uyobowe n'ishirahamwe ry'ubwigenge bwa Tigré (TPLF), utangura ibikorwa vyo gushaka abasilikare ku nguvu ku bagabo bafite imyaka yo kurwana. Iyi ngingo ibaye mu gihe ibibazo hagati ya TPLF n'ubutegetsi bwa leta y'i Etiyopiya, buyobowe na Abiy Ahmed, bigenda birushiriza kuba bibi.

Abategetsi b'akarere ka Tigré, mu gusubiza ku kwiyongera kw'ibikorwa vy'ubugizi bwa nabi, bashizeho ibirindiro ku mihanda kugira bahagarike abagabo b'ingeri z'ubukure bagerageza guhunga akarere. Mu gukora ibi, bariko baragerageza kwiyongera mu bushobozi bwabo bw'igisirikare, ariko kandi no gukinga ikizere c'ukwiyongera kw'ibitero mu gihe intambara igenda irushiriza gukara.

Selon des témoignages recueillis sur place, igitutu ku bagabo b'ingeri z'ubukure kiragaragara. Imiryango irahura n'ibibazo hagati y'ukwifuza kurinda abahungu babo n'ukwiyumvira ko bagomba kwitaba guhamagarira intwaro. "Twabonye abavyeyi barira igihe babona abahungu babo bafashwe", asubiza umunyagihugu wo mu Mekele.

Iyi mobilizasyon ibaye mu gihe Tigré isanzwe iri mu ntambara kuva mu kwezi kwa cumi na kabiri umwaka wa 2020, igihe ubutegetsi bwa leta bwatanguye igikorwa c'igisirikare ku TPLF. Kuva ico gihe, intambara zatumye abantu ibihumbi bapfa kandi zateje ikibazo gikomeye c'ubuzima, kibi cane kubera ibikogwa vy'ukwiyongera vyatewe na Addis-Abeba.

Abashakashatsi barashimangira ko aba bashasha bashobora kutaba biteguye neza ku ntambara ziri imbere. "Biragoye gupima uko aba bashasha bameze mu mutwe n'ukwitegura kwabo mu gisirikare", avuga umunyamwuga mu bibazo vy'akarere. "Ico dushobora kuvuga ni uko ibintu bigenda bigira bibi."

Muri iki gihe giteye ubwoba, guhamagarira abantu ku giti cabo baragenda biyongera kandi ku ruhande rw'ubutegetsi. Akarere nka Oromia na Amhara karasabwa ko kohereza ingabo kugira bahangane n'ukwiyongera kwa Tigré, ivyo bishobora gutuma ibibazo vy'ubwoko bigenda birushiriza kuba bibi mu gihugu.

Tigré ikaba ikiri mu mutima w'intambara ishobora guteza ikibazo atari gusa ku mutekano wayo, ariko no ku mutekano w'igihugu ca Etiyopiya cose. Ingaruka z'ubuzima ziri mu bihe bibi cane kandi umuryango mpuzamakungu ukomeje guhamagarira kugabanya ubukana bw'ibikorwa vy'ubugizi bwa nabi.