Mu mujyi wa Johannesburg, igikorwa c'ihuriro ry'isi ca 2026 catanguye mu mwuka udasanzwe. Abakinyi b'ikipe y'igihugu ca Afurika y'Epfo, Bafana Bafana, batanguye urugendo rwabo rw'isi mu maso y'isi yose, ariko bafise ubufasha bw'imbere mu gihugu no ku mugabane wa Afurika bwaragabanutse cane. Selon un reportage de RFI, iki kibazo gituruka ahanini ku myiyerekano y'ubwiyunge bw'abantu b'ibihugu vy'ibindi bihugu vy'Afurika, vyatumye abakunzi benshi b'Afurika boycota imikino y'ikipe y'Afurika y'Epfo.

Ibibazo vy'ubwiyunge mu gihugu ca Afurika y'Epfo si bishasha. Mu myaka myinshi ishize, igihugu cahuye n'ibibazo vy'ubugizi bwa nabi ku bagendera mu gihugu, ahanini abaturuka mu bindi bihugu vy'Afurika. Ibi bintu ntibikuraho isura y'igihugu c'uburanga ariko biranashimangira ibibazo vy'imbere mu gihugu. Ibikorwa vy'ubugizi bwa nabi vyaragaragaye mu mijyi myinshi, aho ibidandazwa vy'abanyamahanga vyarasambuwe kandi bigatwikwa.

Imyiyerekano y'abanzi b'abimukira yarazamutse mu myaka yashize, ituma habaho ikirere c'imibereho giteye ubwoba hagati y'abanyagihugu n'abimukira baturutse mu bindi bihugu vy'Afurika. Abanyafurika y'Epfo ubwabo barasa nk'abatandukanye ku kibazo. Ku ruhande rumwe, bamwe barerekana ubumwe n'abagenzi babo baturuka mu bihugu vy'ibindi mu gihe banga kwambara ibara ry'igihugu mu mikino; ku rundi ruhande, igice kimwe gikomeye gishimangira abimukira nk'abateza ibibazo mu bukungu bw'igihugu.

Mu gusubira ku mateka y'igihe gishize, turibuka ko ibibazo vy'ubwiyunge vyari bimaze kugera ku rwego rwo hejuru mu 2008 no mu 2015. Izo myaka zagaragayeho ibitero bikomeye ku banyamahanga baba mu gihugu ca Afurika y'Epfo, bigatuma abantu benshi bapfa kandi bigatuma ibihumbi byinshi bava mu ngo zabo bashaka ubuhungiro mu makambi y'igihe gito canke gusubira mu bihugu vyabo.

Reta y'Afurika y'Epfo yari yarasezeranye gukora impinduka mu rwego rwo guteza imbere ihuriro ry'abimukira mu mibereho n'ubukungu. Ariko, n'ubwo hari intambwe zimwe na zimwe zifatika mu mijyi imwe, gukomeza kwiyongera kw'ubusumbane mu bukungu kwatumye habaho kutizera abimukira bashinzwe nk'abakandida ku isoko ry'umurimo.

Uyu mwiyerekano ushobora kugira ingaruka zikomeye ku mikino ya Bafana Bafana mu gihe cy'iri huriro ry'isi. Mu mateka, ubufasha bw'abakunzi bufite uruhare runini mu mitekerereze y'ibihangange. Abantu benshi bashyigikira ikipe bashobora kuyihumuriza no guhindura uburyo bw'imikino. Ku rundi ruhande, kutaboneka kw'abakunzi bashobora kugabanya ikinyabupfura n'ubushake bw'abakinnyi ku kibuga.

N'ubwo ikipe y'Afurika y'Epfo yerekanye ubushobozi mu mikino yitegura kandi ifite impano zifite icyizere mu bagize ikipe, ishobora kubona bigoranye gukomeza umuvuduko wayo idafite ubufasha bw'abakunzi bayo. Ibisubizo bya mbere birakomeye mu irushanwa nk'iri ryo ku rwego rwo hejuru nk'ihuriro ry'isi.

Mu kwezi kwa gatatu gushize, twari twaranditse ku ntego z'igihugu ca Afurika y'Epfo zo kwiyerekana nk'umuyobozi mu mikino ku mugabane wa Afurika. Kwakira neza ibirori mpuzamahanga mu mikino ni igice cy'ingenzi muri iyi gahunda yo gukomeza umwanya wayo mu by'ububanyi n'amahanga no mu bukungu. Ariko, uyu mwiyerekano uratuma iyi ntego ibonerwa ibibazo mu kugaragaza ibibazo by'imbere mu gihugu.

Abayobozi b'Afurika y'Epfo ntibatinze gusubiza kuri iki kibazo gikomeye. Bashyizeho ibitekerezo byinshi byo guhuza igihugu no gushyigikira hagati y'ibihugu byose bibarizwa ku butaka bwabo. Ariko, ibi bikorwa birasa nk'ibikiri bike mu guhangana n'ibibazo byiyongera biterwa n'ibintu bitandukanye by'ubukungu nk'ubushomeri bukabije cyangwa itangwa ritandukanye ry'ubutunzi.

Ubukungu bw'Afurika y'Epfo nabwo buri mu kaga kubera ibi bibazo by'imibereho. Icyifuzo cyiyongera cyo kutabona neza igihugu ca Afurika y'Epfo gishobora gutuma bamwe mu bashoramari b'abanyamahanga batinya umutekano wabo n'uw'abakozi babo b'abanyamahanga bakorera mu bice bitandukanye by'ubukungu nk'ubucukuzi bw'amabuye y'agaciro cyangwa itumanaho.

Ku rundi ruhande, bamwe mu bamenyi b'ibibazo bavuga ko iyi ngorane ishobora gutuma Afurika y'Epfo igana mu buryo bw'ubukungu bwihariye mu rwego rwo kugerageza guhangana n'ibihombo by'ubukungu biterwa n'igabanuka ry'ishoramari ry'abanyamahanga (IDE) bitewe n'ibikorwa byabaye mu mijyi minini nka Johannesburg, Pretoria, Durban, na Le Cap.

Mu gihe iyi edition ya 2026 ibera mu mwuka w'itangazamakuru ku rwego mpuzamahanga — cyane cyane ku bijyanye n'uburyo abimukira bakirwa — biracyari mu mwanya utazwi neza uburyo Afurika y'Epfo izakemura iki kibazo gikomeye mu buryo burenze ibijyanye n'imikino gusa, mu gihe iki gikorwa cy'isi cyihariye gitegurwa na FIFA kuva mu gihe cyayo cy'ibanze cyatangiye hafi imyaka ijana ishize.